Nowe możliwości finansowania z funduszy unijnych  (2008-09-12)

W roku 2008 Unia Europejska wprowadza w życie nowy komplet programów, na których realizację wyda w najbliższych siedmiu latach 864,4 miliardów euro. Dzięki reformie unijnych reguł zarządzania finansami te nowe fundusze będą bardziej dostępne i przejrzyste. Także prostsze w objaśnieniu zasad. W okresie 2007 - 2013 Polska otrzyma najwięcej środków finansowych ze wszystkich państw członkowskich, stąd  Unia przywiązuje szczególną wagę do tworzonych w naszym kraju zasad finansowania projektów. Wielka odpowiedzialność spoczywa również na samorządach. Efektem ma być  duży skok cywilizacyjny  Polski. 

Nowe reguły stworzone zostały z myślą o ograniczenia  biurokracji. Unijne granty będą bardziej dostępne dla beneficjentów z ograniczonymi zasobami, takich jak małe organizacje pozarządowe. Jest to jedna z głównych cech odróżniających obecny okres programowania od poprzedniego.

 Do zadań utworzonego na mocy Zarządzenia Marszałka Województwa Wielkopolskiego  Zespołu Konsultacyjno – Opiniującego  należy między innymi przybliżanie  dobrych praktyk z zakresu finansowania organizacji pozarządowych z funduszy unijnych.  Używam określenia „unijnych” a nie strukturalnych, ponieważ Zespół będzie starał się również poszerzać  wiedzę organizacji pozarządowych z zakresu inicjatyw wspólnotowych.  Gromadzone na stronie Wielkopolskich Wici (www.wielkopolskiewici.pl) dane organizacji pozarządowych  pomogą Zespołowi określić ewentualne możliwości i potrzeby dotyczące dofinansowania unijnego. Pomocna w definiowaniu potrzeb organizacji będzie także  skrzynka „Pytania i Odpowiedzi”, w której można uzyskać wyjaśnienie zagadnień szczególnie interesujących środowisko ngs’ów.

 Informacje, które będę osobiście zbierał, przetwarzał i analizował, nie muszą dotyczyć jedynie Programów Operacyjnych lub inicjatyw wspólnotowych. Równie istotne są te, które odnoszą się do procesu przygotowywania wniosków na każdym z jego etapów. Będę  skrupulatnie gromadził informacje możliwe do uzyskania w Urzędzie Marszałkowskim, ale i w innych Urzędach lub instytucjach. Mam nadzieję,  że Wielkopolskie Wici będą forum upowszechniania i wymiany wiedzy niezbędnej w celu pozyskiwania środków unijnych przez organizacje pozarządowe. Zagadnienia te wymagają szeregu czynności, na niektórych etapach - wiedzy specjalistycznej, a gdzie indziej - dużego nakładu pracy. 

Zaproponowana wyżej tematyka nie wyklucza podejmowania innych zagadnień uznanych przez organizacje pozarządowe oraz ich liderów za ważne. Mam nadzieję na dialog z Państwem w tej sprawie.
Punktem wyjścia powinno być - według mnie – określenie, czym jest projekt, jak nim zarządzać, jak go inicjować i definiować. Jest to konieczne. Spróbujemy następnie odpowiedzieć na pytanie, od czego rozpocząć procedurę uzyskiwania środków z funduszy strukturalnych oraz inicjatyw wspólnotowych oraz do jakich zasad trzeba się dostosować. Na co można uzyskać środki, czyli na jakie działania są przeznaczone pieniądze unijne oraz jakie koszty kwalifikują się do refundowania - to kolejne zagadnienia. Gdzie i kiedy złożyć projekt i jak go przygotować, aby miał szanse na dofinansowanie - to odrębna kwestia.  Jeszcze inne - to cykl zarządzania projektem, matryca logiczna oraz sposoby  przygotowania biznes planu lub studium wykonalności. Nie ukrywam, iż chciałbym również być pomocny w konkretnych przypadkach przygotowywanych projektów. Planuję też podjąć temat uczestników tworzących projekt, sposobów ich motywacji oraz czynników demotywujących.  Aby móc realnie spojrzeć na sprawę, należy również zająć się informacjami dotyczącymi źródeł ryzyka projektu, metod ich ograniczania oraz sytuacji, kiedy należałoby realizację projektu przerwać. Ponadto będę starał się uczulić Państwa na sprawy związane z etapami projektu już po przyznaniu dotacji, w tym monitoringu, audytu i ewaluacji.

Prowadzony z Państwem za pośrednictwem Wielkopolskich Wici dialog wychodzi z założenia o (przedstawionej na wstępie) różnicy pomiędzy poprzednim a obecnym okresem programowania (2007–2013). Polega ona na możliwości dofinansowania projektów małych organizacji pozarządowych, starających się o niewielkie sumy. Tego typu inicjatywy często natrafiają na barierę niewspółmierności uzyskanego efektu (ilość otrzymanych środków finansowych) do nakładu  (ilość pracy poświęconej na przygotowanie projektu). Częstą przyczyną przygotowania projektu przez inny podmiot aniżeli wnioskujący, jest wartość projektu pozwalająca na uzyskanie wyższego honorarium. Jednak „światełkiem w tunelu” jest nie tylko fakt możliwości refundacji kosztów poniesionych na przygotowanie projektu, ale również zdecydowanie łatwiejszy sposób przygotowania takich projektów. Regionalne Programy Operacyjne przewidują przekazanie mniejszych sum wsparcia, dlatego ta materia będzie częściej podejmowana, aniżeli problematyka z zakresu rządowych Programów Operacyjnych.  Zależy mi jednak, aby wymiana informacji, poglądów, myśli o sposobach pozyskiwania środków na duże projekty finansowane poprzez programy rządowe oraz inicjatywy Unii Europejskiej odbywała się w równie rzetelny sposób.

Autor:
Grzegorz Naranowicz
Wiceprzewodniczący Zespołu Konsultacyjno – Opiniującego
Naczelnik Wydziału Organizacyjnego w Departamencie Organizacyjnym i Kadr
Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego